ایران چارت بلاک چین کوین حریم خصوصی (Privacy Coin) چیست؟

کوین حریم خصوصی (Privacy Coin) چیست؟

تخمین زمان مطالعه

۹ دقیقه
چهارشنبه 19 خرداد 1400
کوین حریم خصوصی (Privacy Coin) چیست؟

حفظ حریم خصوصی در دنیای بلاک چین یکی از جالب‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین مسائل است و از بین چند هزار پروژه‌ی کریپتویی،‌ تنها تعداد کمی هستند که موفق شده‌اند تا از حریم خصوصی کاربرها به طور کامل حفاظت کنند. منظور از حریم خصوصی این است که کسی نتواند آدرس کیف پول کاربر را پیدا کند و تاریخچه‌ی تراکنش‌های آن را بررسی نماید. یا اینکه دانستن موجودی هر کاربر حتی با داشتن آدرس کیف پول نیز ممکن نباشد و به‌طور‌کلی هیچ جزئیاتی از حساب‌ها و تراکنش‌ها قابل ردیابی نباشد.

اگر شما هم به چنین مسائلی علاقه دارید، این مقاله را از دست ندهید. در این مطلب به طور مفصل در مورد کوین حریم خصوصی و روش‌های پیاده‌سازی و کاربردهای آن‌ها صحبت می‌کنیم و در انتها چند نمونه از بلاک چین‌های حریم خصوصی را معرفی می‌نماییم.


کوین حریم خصوصی چیست؟

کوین حریم خصوصی در حقیقت نوعی رمزارز با بلاک چین خاص است که اجازه‌ی ردیابی تراکنش‌ها و آدرس‌های شبکه را به سایرین نمی‌دهد و تنها شرکت‌کنندگان در هر تراکنش (فرستنده وگیرنده) از جزئیات تراکنش‌ها آگاه هستند.

«کوین حریم خصوصی» (Privacy Coin) یک نوع رمزارز است که با هدف مخفی کردن کاربرها و تراکنش‌ها ساخته شده است. یعنی بر خلاف شبکه‌هایی مثل بیت کوین یا اتریوم، با نگاه کردن به چنین بلاک چینی، نمی‌توان فرستنده، گیرنده و مبلغ تراکنش بین آن‌ها را مشخص کرد.

بیشتر مردم بر این باورند که همه‌ی رمزارزها غیرقابل ردیابی هستند، اما حقیقت چیز دیگری است. بیشتر شبکه‌های بلاک چینی، شفافیت کامل دارند و به‌راحتی می‌توان اطلاعات مختلف مربوط به هر تراکنش را در آنها رصد کرد. یعنی تاریخچه‌ی تمام تراکنش‌ها و موجودی فعلی هر آدرس قابل بررسی است. درست است که مثلاً در بلاک چین بیت کوین، نام واقعی مالک هر آدرس درج نمی‌شود ولی با کمی جست‌وجو در دنیای واقعی و شبکه‌های بانکی و اطلاعات مالی، پیدا کردن این نام کار چندان سختی نیست.

تراکنش‌ ها در یک شبکه‌ی حریم خصوصی با دو هدف «ناشناس» (Anonymous) و «غیرقابل ردیابی» (Untraceable) انجام می‌شوند. این دو مفهوم با هم متفاوتند. «ناشناس بودن» یعنی هویت کاربر هیچ ارتباطی به تراکنش‌ ها و آدرس کیف پول‌های او نداشته باشد و «غیر قابل ردیابی» به این معنی است که هیچ شخص یا سازمانی نتواند از بیرون و با بررسی اطلاعات بلاک چین، تراکنش‌های مربوط به کاربرها را مشاهده و بررسی کند.

همیشه چیزی که ممنوع یا محدود باشد، توجه بیشتری به خود جلب می‌کند. جالب است بدانید که کمپانی‌های زیادی روی ردیابی شبکه‌های حریم خصوصی فعالیت می‌کنند و می‌خواهند سازوکار پیچیده‌ی آن‌ها را رصد کنند. به این فعالیت‌ها «آنالیز زنجیره» (Chain Analysis) گفته می‌شود. آنالیز زنجیره کار بسیار پیچیده‌ای است و شباهت زیادی به بازی موش و گربه دارد.

کوین حریم خصوصی


کوین حریم خصوصی چطور کار می کند؟

شبکه‌هایی که Privacy Coin دارند، از تکنیک‌های مختلفی برای مخفی کردن مشخصات کاربرها و تراکنش‌ها استفاده می‌کنند. آن‌ها اغلب چندین استراتژی را با هم ترکیب می‌کنند تا به‌هیچ‌وجه نتوان تراکنش‌های روی چنین بلاک چین‌هایی را ردیابی کرد. در ادامه ۶ مورد از تکنیک‌ها و سیستم‌هایی که برای تحقق حریم خصوصی در بلاک چین‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند را معرفی می‌کنیم.


آدرس های مخفی (Stealth Addresses)

تکنیک «آدرس‌های مخفی» (Stealth Addresses) به عقیده‌ی بسیاری از کارشناسان، ساده‌ترین روش برای افزایش حریم خصوصی تراکنش‌هاست. در این روش، به ازای هر بار دریافت رمزارز، یک آدرس جدید تولید می‌شود و به این ترتیب، ‌زمانی که آن دارایی‌ها خرج شوند،‌ نمی‌توان ارز خروجی را به ارز ورودی ارتباط داد.

البته برخی شبکه‌های حریم خصوصی از روش‌های پیچیده‌تری هم استفاده می‌کنند. برای مثال شبکه‌ی «مونرو» (Monero) با نماد XMR‌ از پروتکل آدرس مخفی با کلید دوگانه‌ی DKSAP (Dual-Key Stealth Address Protocol) استفاده می‌کند. این پروتکل به کاربرها یک کلید خصوصیِ مشاهده (private view key)، یک کلید خصوصی خرج کردن (private spend key) و یک آدرس گیرنده (recipient address) اختصاص می‌دهد. کاربر، ارسال تراکنش‌ها را با استفاده از کلید خصوصیِ خرج کردن انجام می‌دهد و برای مشاهده تراکنش‌های دریافتی از کلید خصوصیِ مشاهده استفاده می‌کند. با وجود اینکه آدرس دریافت به‌صورت عمومی منتشر می‌شود، دارایی‌های دریافتی به آدرس‌های جداگانه و متفاوتی روی بلاک چین ارسال می‌شوند و به این ترتیب فقط فرستنده و گیرنده‌های هر تراکنش هستند که آدرس دقیق مقصد را می‌دانند.

کوین حریم خصوصی چگونه کار می کند


امضاهای حلقوی (Ring Signitures)

در بلاک چین‌ها، یک تراکنش قبل از ارسال باید توسط فرستنده امضا شود. این امضای دیجیتال نشان می‌دهد که فرستنده‌ی حقیقی تراکنش چه کسی است. از آنجایی که فرستنده‌ی یک تراکنش، نمی‌تواند بیشتر از یک آدرس باشد، پیدا کردن آن کاری غیرممکن نیست و با بررسی و رصد کردن می‌توان به آن آدرس رسید.

در تکنیک «امضاهای حلقوی» (Ring Signitures)، امضاهای دیجیتال چند تراکنش با هم ترکیب می‌شوند. طبیعی است که هر چه تعداد این امضاها بیشتر باشد احتمال تشخیص یک امضای بخصوص از بین آنها و ردیابی تراکنش مربوطه کمتر می‌شود. امضاهای حلقوی زیرمجموعه‌ی «تراکنش‌های محرمانه‌ی حلقوی» (RingCTs) هستند که یکی از مباحث جذاب حریم خصوصی در دنیای کریپتو محسوب می‌شود. این نوع تراکنش‌ها برای مخفی نگهداشتن هویت کاربرها، خروجی تراکنش‌ها‌ (یا همان مقدار ارز جابه‌جاشده) را نیز رمزنگاری می‌کنند و به‌جز گیرنده و فرستنده، هیچ کس نمی‌تواند آن را ببیند.

بیشتر بدانید: امضای دیجیتال چیست

نحوه کار کوین حریم خصوصی


کوین جوین (CoinJoin)

تکنیک «کوین جوین» (CoinJoin) از روش جالبی برای مخفی کردن رد تراکنش‌ها استفاده می‌کند. کوین جوین ارزهای ارسالی چندین فرستنده را در قالب یک تراکنش با هم ترکیب می‌کند و در ادامه آنها را به گیرنده‌ها ارسال می‌کند. هر گیرنده، ارز دریافتی را از یک آدرس یکتا و کاملاً جدید که تابه‌حال از آن در شبکه استفاده نشده دریافت می‌کند. به این ترتیب، ردیابی تراکنش‌ها و پیدا کردن فرستنده‌ی اصلی بسیار سخت خواهد بود.

تکنیک کوین جوین در ابتدا به عنوان پیشنهادی برای بهبود حریم خصوصی شبکه‌ی بیت کوین مطرح شد؛ ولی امروزه بیشتر به عنوان یک بخش از قابلیت ارسال محرمانه در شبکه‌ی «دش» (DASH) شناخته می‌شود.

پرایوسی کوین چیست


زی کی اسنارکس (zk-SNARKs)

در تکنیک رمزنگاری «زی کِی اسنارکس» (zk-SNARKs)‌ (کوتاه‌شده‌ی عبارت Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge) کاربر می‌تواند ثابت کند که اطلاعات خاصی را در اختیار دارد،‌ بدون اینکه مجبور باشد آن اطلاعات را فاش نماید.

zk-SNARKs در دنیای رمزارزها امکان تأیید تراکنش‌ها را بدون به اشتراک گذاشتن جزئیات آنها فراهم می‌کند. منظور از جزئیات تراکنش، همان فرستنده، گیرنده و مقدار تراکنش است. این ویژگی علاوه بر حفظ حریم خصوصی، به افزایش «مقیاس‌پذیری» (Scalability) بلاک چین نیز کمک می‌کند.

اگر می‌خواهید مفهوم دانش صفر یا همان Zero-Knowledge را بهتر درک کنید، به این مثال توجه کنید. فرض می‌کنیم یک شخص کوررنگ که توانایی تشخیص رنگ‌ها را ندارد، دو توپ کوچک قرمز و آبی در دست دارد و فکر می‌کند رنگ آن‌ها یکی است. می‌خواهیم به او ثابت کنیم که رنگ توپ‌ها متفاوت است بدون اینکه از رنگ‌ها چیزی به او بگوییم. از او می‌خواهیم که توپ‌ها را پشت خود ببرد و هر چند بار که می‌خواهد آنها را جابه‌جا کند. ما از روی رنگ توپ‌ها می‌توانیم جابه‌جا شدن آنها را تشخیص دهیم و قرار است به او بگوییم که آیا توپ‌ها جابه‌جا شده‌اند یا نه. بار اول، ۵۰ درصد احتمال دارد از روی شانس بتوانیم درست جواب دهیم. احتمال اینکه برای بار دوم به طور شانسی درست گفته باشیم ۲۵ درصد است. هر بار که او این کار را تکرار کند، احتمال اینکه پاسخ ما به طور تصادفی درست باشد،‌ نصف می‌شود و اگر این کار را ۲۰ بار انجام دهیم، احتمال اینکه به طور تصادفی توانسته باشیم جواب درست بدهیم، ۰.۰۰۰۱ درصد است و این یعنی ضریب اطمینان آن شخص نسبت به ادعای ما ۹۹.۹۹۹ درصد خواهد بود. به این ترتیب می‌توانیم به آن شخص کوررنگ ثابت کنیم که ادعای ما صحیح است و توپ‌ها همرنگ نیستند؛ بدون اینکه به او گفته باشیم هر توپ چه رنگی است. به این روش از اثبات، Zero-Knowledge ‌یا دانش صفر گفته می‌شود.

پروژه‌ی «زی کش» (Zcash) با نماد ZEC‌ یک بلاک چین با کوین حریم خصوصی است که از zk-SNARKs استفاده می‌کند. هرچند بنیانگذار اتریوم نیز اشاره کرده بود که ممکن است به‌زودی از قابلیت zk-SNARKs در شبکه‌ی اتریوم استفاده شود.

پرایوسی کوین


میمبل ویمبل (MimbleWimble)

تکنیک‌هایی را که تا اینجا در موردشان صحبت کردیم، در بیشتر مواقع می‌توان روی بلاک چین‌هایی که از قبل وجود دارند،‌ پیاده‌سازی کرد؛ اما این مسئله در مورد پروتکل «میمبل ویمبل» (MimbleWimble) صدق نمی‌کند. میمبل ویمبل یک پروتکل بلاک چین کاملاً متفاوت است و بر خلاف بلاک چین‌های معمولی، در آن خبری از آدرس‌ها نیست و حتی از زبان اسکریپت نویسی نیز اجتناب می‌شود.

در چنین شبکه‌ای، فقط ماهیت‌هایی مثل دیتاهای امضاشده، لیست خروجی‌ها و لیست ورودی‌ها وجود دارند. تا زمانی که تعداد ورودی‌ها با تعداد خروجی‌ها همخوانی داشته باشد، بلاک معتبر شناخته می‌شود.
میمبل ویمبل هم مثل کوین جوین می‌تواند تراکنش‌های محرمانه را تضمین کند. در حال حاضر دو پروژه‌ی معروف «گرین» (Grin) با نماد GRIN و «بیم» (Beam) با نماد BEAM با پروتکل میمبل ویمبل پیاده‌سازی شده‌اند  مدت‌هاست که توسعه‌دهنده‌های بیت کوین و لایت کوین در حال کار روی پیاده‌سازی این پروتکل در شبکه‌ی این دو ارز دیجیتال محبوب هستند.


تور (Tor)

در دنیای بلاک چین‌ها راه‌های مختلفی وجود دارد که بتوان آدرس عمومی یک کاربر را با توجه به تراکنش‌های او تشخیص داد. یکی از این راه‌ها تشخیص IP کاربر است. در تکنیک «تور» (Tor)‌ آدرس IP کاربر با استفاده از یک روش خاص به نام «Onion Routing»‌ مثل لایه‌های یک پیاز، به صورت چندین لایه‌ی مختلف رمزنگاری می‌شود.

از تکنیک Tor می‌توان در هر بلاک چین استفاده کرد و برخی بلاک چین‌ها نیز به‌صورت پیش‌فرض آن را دارند. شبکه‌های «ورج» (Verge) با نماد XVG و مونرو برای امنیت تراکنش‌ها از این تکنیک و در کنار سایر تکنیک‌ها استفاده می‌کنند.

کوین حریم خصوصی یا پرایوسی کوین


اهمیت وجود کوین های حریم خصوصی

شفافیت بلاک چین‌ها می‌تواند یک نقطه ضعف امنیتی در نظر گرفته شود. آیا کاربرها تمایل دارند با بانکی که تمام اطلاعات مالی آنها را به‌طور آنلاین منتشر می‌کند کار کنند؟ کوین‌ های حریم خصوصی برای حل مشکلات شفافیت ساخته شده‌اند.

شاید از خود بپرسید که چرا باید به چنین شبکه‌هایی با کوین‌ های حریم خصوصی نیاز داشته باشیم؟ وقتی کار خلافی در دنیای کریپتو انجام نمی‌دهیم و چیزی برای مخفی کردن نداریم، چرا باید به این نوع شبکه‌ها اهمیت دهیم؟ خب در جواب باید گفت که نیازی نیست که حتماً کار خلافی انجام دهیم تا بخواهیم حریم خصوصیمان را جدی بگیریم. در ادامه با یک مثال اهمیت این موضوع را توضیح می‌دهیم.

برای مثال سیستم بانک‌های سنتی را در نظر بگیرید. یک بلاک چین بدون مکانیزم‌های حریم خصوصی شبیه یک بانک است که تمام تراکنش‌های کاربران را به‌صورت آنلاین و عمومی منتشر می‌کند. یعنی فقط کافی است یک شماره حساب را به‌صورت آنلاین سرچ کنید تا از تاریخچه‌ی تراکنش‌ها و موجودی فعلی آن مطلع شوید. درست است که تا شماره حساب فرد خاصی را ندانید، نمی‌توانید اطلاعات مالی حساب او را پیدا کنید، اما پیدا کردن شماره حساب یک فرد، آن‌قدرها هم کار دشواری نیست!

چنین مشکلاتی به‌خاطر وجود شفافیت در سیستم‌ها مطرح می‌شود. بلاک چین‌ها نیز به همین علت دچار چنین نقاط ضعفی هستند و اینجاست که شبکه‌های حریم خصوصی، راه‌حل مناسبی ارائه می‌دهند.


کاربردهای کوین های حریم خصوصی

کوین‌ های حریم خصوصی می‌توانند در موارد خاصی، بسیار کاربردی باشند. به ۴ مورد از این کاربردها دقت کنید:

  • فرض کنید صاحب یک کسب‌و‌کار هستید و با یک تأمین‌کننده‌ی مواد اولیه همکاری می‌کنید. اگر این تأمین کننده از مقدار دقیق موجودی بیت کوین شما خبر داشته باشد و شما هم مقدار قابل توجهی بیت کوین داشته باشید، این تأمین‌کننده می‌تواند در آینده هزینه‌های بیشتری از شما طلب کند و به نحوی از این مسئله سوءاستفاده نماید.
  • کمپانی‌هایی که محصولات خود را با توجه به هر مشتری شخصی‌سازی می‌کنند و قیمت متفاوتی به هر مشتری اعلام می‌کنند، اگر از دارایی‌های دیجیتال شما آگاهی داشته باشند، می‌توانند قیمت غیرمنصفانه‌ای به شما بگویند و به همین خاطر شما ترجیح می‌دهید دارایی خود را به‌صورت کوین حریم خصوصی نگهداری کنید.
  • اگر در کشوری زندگی می‌کنید که دولت نظارت شدیدی روی دارایی‌های مردم دارد و همه‌چیز را ثبت می‌کند و مالیات‌های ناعادلانه‌ای از مردم می‌گیرد، به‌شدت تمایل خواهید داشت که اموال خود را در یک شبکه‌ی حریم خصوصی غیرقابل ردیابی ذخیره کنید.
  • اگر در کسب‌و‌کار خود با تعداد زیادی از مشتری‌ها سروکار دارید و تراکنش‌های زیادی برای شما ارسال می‌شود، ممکن است یکی از مشتری‌ها مقدار قابل توجهی بیت کوین سرقت‌شده را برای شما ارسال کند. به این نوع ارزهای آلوده، Tainted گفته می‌شود. اگر شما بیت کوین سرقتی را قبول کنید، ممکن است به عنوان شریک جرم دچار دردسرهای زیادی شوید. این نوع پول‌ها توسط بیشتر صرافی‌ها پذیرفته نمی‌شوند و در نقد کردن آنها نیز مشکلاتی وجود دارد.


چند نمونه بلاک چین حریم خصوصی

بلاک چین‌های زیادی با ادعای فراهم کردن حریم خصوصی برای کاربران در حال کار هستند. تا اینجا هم به چند مورد از آنها اشاره کردیم. برای مشاهده لیست کامل کوین‌های حریم خصوصی می‌توانید از این لینک استفاده کنید.

در ادامه در مورد سه بلاک چین که از لحاظ تکنولوژی، تیم سازنده و کاربردی بودن، بیشترین محبوبیت را دارند صحبت می‌کنیم.

  • مونرو (Monero): این پروژه محبوب‌ترین بلاک چین حریم خصوصی است و متأسفانه به‌خاطر سازوکار منحصربه‌فردی که دارد، به‌شدت توسط خلافکارها برای نقل‌و‌انتقال پول‌های غیرقانونی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مونرو از پروتکل CryptoNote‌ استفاده می‌کند. همان‌طور که در قسمت آدرس‌های مخفی توضیح دادیم،‌ این شبکه از کلیدهای خصوصی چندگانه برای امنیت بیشتر استفاده می‌کند. مونرو برای رمزنگاری هر قسمت از تراکنش‌ها از سه تکنیک امضاهای حلقوی، آدرس‌های محرمانه و تراکنش‌های محرمانه‌ی حلقوی استفاده می‌کند. علاوه بر این مونرو در حال کار روی پروژهای برای رمزنگاری و غیرقابل ردیابی کردن IP تراکنش‌های شبکه با استفاده از فناوری I2P است که Kovri‌ نام دارد. اگر می‌خواهید بیشتر در رابطه با این پروژه بدانید، مقاله ارز دیجیتال مونرو (Monero) چیست را مطالعه نمایید.
  • زی کش (Zcash): زی کش یکی از فورک‌های شبکه‌ی اصلی بیت کوین محسوب می‌شود و از سیستم zk-SNARKs‌ یا همان سیستم دانش صفر استفاده می‌کند. این شبکه به کاربرها این امکان را می‌دهد که تراکنش‌های خود را به دو صورت معمولی و یا محافظت‌شده ارسال کنند. در حالت محافظت‌شده، جزئیات اطلاعات فرستنده و گیرنده و محتوای تراکنش به‌صورت ناشناش باقی می‌ماند. در راستای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این شبکه، سری به مقاله ارز دیجیتال زی کش (Zcash) چیست بزنید.
  • دش (Dash): پروژه‌ی دش هم مثل زی کش یک فورک از شبکه‌ی اصلی بیت کوین به حساب می‌آید. البته در ابتدا اسم آن Xcoin بود و بعداً به دش تغییر کرد. نودهای شبکه‌هایی مثل بیت کوین و اتریوم از دو نوع Full node‌ و Light node هستند؛ اما در شبکه‌ی دش از نودهایی به نام Masternode استفاده می‌شود. این مسترنودها وظیفه‌ی ارائه‌ی خدمات به شبکه و همچنین استیک کردن حداقل هزار سکه DASH را دارند و می‌توانند، تراکنش‌ها را به دو صورت InstantSend و PrivateSend پردازش کنند. این روش در حقیقت نوع پیشرفت‌های از سیستم کوین جوین است و بر اساس این منطق کار می‌کند که اگر می‌خواهید یک تراکنش ارسال کنید، کاربر دیگری را پیدا کنید که تراکنشی مشابه شما داشته باشد و به این ترتیب شبکه، تراکنش‌ها را با هم ترکیب می‌کند تا تشخیص و ردیابی آنها ممکن نباشد. در رابطه با دش بیشتر بخوانید: دش کوین (DASH) چیست


سخن پایانی

موضوع حفظ حریم خصوصی یکی از بنیادی‌ترین مسائل دنیای رمزارزهاست و اگر قرار باشد همه‌ی بلاک چین‌ها قابل ردیابی باشند، دولت‌ها در آینده می‌توانند هرنوع محدودیتی را در استفاده از آن‌ها اعمال کنند.

طراحی بلاک چین‌هایی که با هدف حفظ حریم خصوصی ساخته می‌شوند، سختی‌ها و پیچیدگی‌های بسیار بسیار زیادی دارند و تیم‌های سازنده‌ی چنین شبکه‌هایی، خدمت بزرگی به کاربرهای این حوزه کرده‌اند. هرچند که پروژه‌های زیادی با ادعای تأمین حریم خصوصی واقعی به وجود آمده‌اند، اما به نظر می‌رسد سه پروژه‌ی مونرو، دش و زی کش همچنان به عنوان محبوب‌ترین بلاک چین‌ها در این زمینه پیش بروند.

تگ ها:

درباره نویسنده

قاسم میلاجردی

مهندسی نرم‌افزار خوندم و عاشق مسائل فنی دنیای کامپیوترهام. بیت کوین همون سالی متولد شد که من وارد دانشگاه شدم و حتی یه مقاله هم راجع‌بهش خوندم. اون موقع‌ها قیمتش ۱۰ دلار بود! دیگه نمیشه به گذشته برگشت و ارزدیجیتال خرید ولی میشه توی این زمینه مطالعه کرد و آینده بهتری رو ساخت؛ به همین خاطر تولید محتوای تخصصی کریپتوها رو به عنوان شغل اصلی انتخاب کردم و ازین بابت واقعا خوشحالم.

نظر شما

نظرات کاربران